Rzeka wraca
REPORTAŻ

Rzeka wraca

Przez czterdzieści lat płynęła w betonie. Teraz gmina rozbiera własne wały — i patrzy, co z tego wyjdzie.
Reportaż terenowy, 14 zdjęć, 3 nagrania

Koparka stoi na wale od szóstej rano i nikt nie wydaje jej polecenia. Operator pije kawę z termosu, patrzy na wodę i czeka na człowieka z Regionalnego Zarządu, który ma przyjechać z papierem.

Papier jest ważny, bo to pierwszy wał w tej gminie, który rozbiera się celowo.

41

km wałów do rozbiórki

1 200

hektarów łąk zalewowych

18 lat

tyle trwały uzgodnienia

Czterdzieści lat w betonie

Regulację przeprowadzono w 1978 roku. Miała skończyć z corocznym zalewaniem łąk i dać rolnikom trzy dodatkowe hektary każdemu.

Dała. Na dwadzieścia lat.

Pierwsze dwieście metrów wału zniknęło w ciągu tygodnia.
fot. Marta Zielińska

Mój ojciec ten wał budował. Ja go rozbieram. I obaj mieliśmy rację.

Janusz Werner
rolnik, sołtys Zalesia

Najpierw znika beton

Koparki pracują od świtu. Płyty idą na kruszywo.

Potem wraca meander

Rzeka sama wybiera, gdzie skręcić. Nikt jej nie prowadzi.

Na końcu przychodzi woda

Wiosną rozlewa się na łąki, których od dekad nie zalewała.

Ile wody zabiera łąka zalewowa

12
18
41
63
88
19851995200520152025
w tys. m³
Dane: RZGW, opracowanie własne
1978

Regulacja

Rzeka dostaje betonowe korytko i dwa wały.

2019

Pierwsza powódź od lat

Woda przelewa się w miejscu, którego nie było w modelach.

2023

Decyzja

Rada gminy zgadza się na rozbiórkę odcinka wału.

20192025
Przesuń, aby porównać.

Fragment rozmowy

Anna Broda, hydrolog · 2:14

Nagranie zostanie wstawione po podaniu adresu pliku.

— Woda zawsze wracała. Tylko wcześniej mieliśmy gdzie ją odprowadzić.

rozebrany w 2023Stary jazNowe rozlewisko
Odcinek objęty renaturyzacją.

W maju rozlewisko ma pierwszy raz przyjąć wodę. Nikt nie obiecuje, że wszystko pójdzie zgodnie z modelem.

Jak powstał ten materiał

  • Rozmowy przeprowadzone w kwietniu 2026